2012 йыл илдә Рәсәй тарихы тип иғлан ителде һәм был – яҡшы  тигән фекерҙәмен. Кисәге менән йәшәргә кәрәкмәй, үткән эшкә - салауат тиҙәр, уныһы бар, бөгөнгө менән тын алыу хаҡ тип раҫлайҙар, ә иң дөрөҫө - ҡараштарҙы киләсәккә ташлап донъя көтөү тип тә ебәрәләр. Уныһы шулайҙыр, әммә донъяла бер генә нәмәнең дә абсолют булмағанын беләбеҙ һәм был ошо, әлеге осраҡҡа ла тура килә, әлбиттә. Шулай тигәндә барыбыҙға ла киң билдәле һүҙҙәргә - кисәгеһеҙ бөгөнгө, бөгөнгөһөҙ киләсәк юҡлыҡҡа ишаралайым. Был ысынлап та шулай бит инде: бөгөн тигәнебеҙ, иртәгә тыуыу менән, кисәгегә әйләнә лә баһа. Әйләнә һәм беҙ бөгөн эшләгән бөйөк эштәр, тарихта ҡалғас, мөһимлеген юғалтамы ни? Юҡ, әлбиттә, юҡ. Рәсәй тарихында бөгөн өлгө итеп алырлыҡ бик күп күренештәр бар бит һәм ул күренештәр - бер ваҡытта ла иҫкермәй торған нәмәләр. Мәҫәлән, Тыуған илде һөйөү, уны яҡлап яуға күтәрелеү, уның өсөн берҙән-бер ғүмереңде йәлләмәү, аҡсаны фиҙакәр хеҙмәт менән генә эшләү һәм башҡалар.

  Рәсәй тарихы тип аталыуы һәйбәт һәм шулай тигәндә беҙ бер генә, илгә исем биргән, милләтте генә лә күҙҙә тотмайбыҙ, ә унда ғүмер буйы бергә йәшәгән башҡа бик күп ҡәүемдәрҙе лә һәм ысынында ла ошо йөкмәтке, мәғәнә һаҡланһа арыу булыр ине. Ошоно әйткәндә Рәсәй тарихының, мәҫәлән, башҡорт халҡының да бик яҡын ҡатнашлығында яҙылғанын, һәр хәлдә уның яҡты биттәренең яҙылғанын күҙҙә тотабыҙ. Быйыл, ана, 1812 йылғы Ватан һуғышының 200 йыллығын билдәләйбеҙ, ә унда беҙҙең әллә күпме яугирҙең данға күмелгәне, Парижға барып еткәне мәғлүм.

  Йәнә лә шул. Тарих – тарих булып ҡалһын ине ул, таҙа килеш, кемдәрҙеңдер файҙаһына боролмаһын. Юғиһә һуңғы ваҡытта Рәсәй тарихын яңынан яҙыу күренештәре йыш, китаптың ниндәйҙер билдәһеҙ биттәре яҙылһа, асыҡлыҡ индерелһә арыу ул, әле генә әйтеүемсә, үҙгәртелә башлаһа – хөрт.

  Бынан шундай һығымтаны яһайбыҙ - тарих кәрәк шул, кәрәк.